نظریه های رفتاری و شناختی رفتاری30
2-2-4 همه گیر شناسی سوء مصرف مواد31
2-2-5 نشانه های سوء مصرف مواد33
2-2-6 انواع مواد اعتیادآور33
-کُند کننده ها34
محرک ها37
– توهم زاها38
2- 2-7 نظریه استعداد اعتیاد40
2- 2-8 عوامل خطرساز اعتیاد43
– عوامل خطرساز از نظر روانپزشکی43
– عوامل خطرساز از نظر رفتاری43
– عوامل خطرساز جمعیت شناختی43
– عوامل خطرساز اجتماعی44
2-3- اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD)46
2-3-1 اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) و علایم تشخیصی46
2-3-2 ویژگی های تشخیصی50
2-3-3 سبب شناسی اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی52
عوامل ژنتیک52
عوامل مربوط به رشد52
آسیب مغزی52
عوامل روانی / اجتماعی53
2- 3-4 همه گیر شناسی اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD)53
2-4- رابطه بین متغیر ها55
2-4-1 استعداد به اعتیاد و اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی ( ADHD )55
2-4-2 تنظیم شناختی هیجان و استعداد به اعتیاد55
2-4-3 راهبرد های تنظیم شناختی هیجان و اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی ( ADHD )56
2-5- مروری بر تحقیقات انجام شده56
فصل سوم :روش تحقیق
3-1 – روش پژوهش77
3-2- جامعه آماری و روش نمونه گیری77
3-3- ابزار پژوهش77
3-3-1 پرسشنامه تشخیصی کوتاه اختلال بیش فعالی – کم توجهی بزرگسالان کانرز (CAARS-S:S):77
3-3-2 پایایی پرسشنامه تشخیصی کوتاه اختلال بیش فعالی – کم توجهی بزرگسالان کانرز78
3-3-3 پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (CERQ):80
3-3-4 بررسی پایایی پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان86
3-3-5 پرسشنامه پذیرش اعتیاد(AAS) و مقیاس استعدادالکل یا می بارگی مک اندرو MAC-R :88
3-4- شیوه اجرا92
3-5- تجزیه و تحلیل آماری92
3-6- ملاحظات اخلاقی92
فصل چهارم: یافته ها

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

4-1- توصیف داده ها94
4-1-1 نمودار ها جهت نشان دادن نمرات دو گروه95
4-2- تحلیل داده ها99
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-3- محدودیت های تحقیق107
5-4- پیشنهادات108
منابع و مآخذ110
منابع فارسی110
منابع غیر فارسی112
چکیده انگلیسی115
پیوست ها116
پیوست «الف »116
پیوست «ب »118
پیوست «ج»119
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
جدول 2-1 عوامل مخاطره آفرین در گرایش به سوء مصرف مواد45
جدول 3-1 مقدار ضریب آلفای محاسبه شده78
جدول 3-2 محاسبه ضریب آلفا با توجه به تک تک سوالات79
جدول 3-3 شاخص های معناداری داده ها در اجرای اول83
جدول 3- 4 ماتریس چرخشی برای 4 عامل تنظیم هیجان84
جدول 3- 5 ضریب اعتبار و سوال های هر خرده مقیاس85

جدول 3- 5 همبستگی خرده مؤلفه ها با نمره کل پرسشنامه85
جدول 3-6 آزمون T برای مقایسه 4 مؤلفه و نمره کل تنظیم هیجان شناختی در دختران و پسران86
جدول 3-7 مقدار ضریب آلفای محاسبه شده86
جدول 3-8 محاسبه ضریب آلفا با توجه به تک تک سوالات87
جدول 3-9 نتایج آزمون تی (T) گروه های مستقل90
جدول 3-10 نتایج آماره های توصیفی برای سه مقیاس AAS ، APS ، MAC-R به تفکیک گروه91
جدول 3-11 نتایج همسانی درونی (آلفا) و همبستگی بین سه مقیاس AAS، MAC-R، APS،221N-92
جدول 4-1 آماره های توصیفی داده های گروه عادی94
جدول 4-2 آماره های توصیفی داده های گروه مبتلایان به کمبود توجه/بیش فعالی95
جدول 4-3 نتایج آزمون تجزیه و تحلیل واریانس یکراهه در متغیر تنظیم شناختی هیجان99
جدول 4-4 نتایج آزمون تجزیه و تحلیل واریانس یکراهه در متغیر سرزنش خود و فاجعه سازی99
جدول 4-5 نتایج آزمون تجزیه و تحلیل واریانس یکراهه در متغیر کنارآمدن و پذیرش100
جدول 4-6 نتایج آزمون تجزیه و تحلیل واریانس یکراهه در متغیر مثبت اندیشی100
جدول 4-7 نتایج آزمون تجزیه و تحلیل واریانس یکراهه در متغیر سرزنش دیگران101
جدول 4-8 نتایج آزمون تجزیه و تحلیل واریانس یکراهه در متغیر گرایش به اعتیاد101
جدول 4-9 بررسی رابطه مولفه های تنظیم شناختی هیجان و استعداد به اعتیاد در مبتلایان به بیش فعالی102
فهرست نمودار ها
عنوان صفحه
نمودار 2-1 الگوی کلی شروع مصرف46
نمودار 4-1 مربوط به فراوانی نمرات گرایش به اعتیاد در نمونه مورد مطالعه96
نمودار 4-2 مربوط به فراوانی تنظیم هیجان شناختی در نمونه مورد مطالعه96
نمودار 4-3 مربوط به فراوانی نمرات سرزنش خود و فاجعه آمیزی در نمونه مورد مطالعه97
نمودار 4-4 مربوط به فراوانی نمرات کنار آمدن و پذیرش در نمونه مورد مطالعه97
نمودار 4-5 مربوط به فراوانی نمرات مثبت اندیشی در نمونه مورد مطالعه98
نمودار 4-6 مربوط به فراوانی نمرات سرزنش دیگران در نمونه مورد مطالعه98

چکیده
اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) در بزرگسالان به عنوان یک اختلال مهم، روز به روز بیشتر شناخته می شود، با این حال بررسی و عوارض ناشی از این اختلال در دانشجویان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مطالعه علی – مقایسه ا ی ، مقایسه راهبرد های تنظیم شناختی هیجان و استعداد اعتیاد در دانشجویان دارای نشانه های کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی می باشد. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه های سطح شهر تهران می باشد که از این میان تعداد 5 دانشگاه به صورت نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. در مرحله بعد از این دانشگاه ها نمونه مورد نظر با استفاده از روش نمونه گیری مبتنی بر هدف انتخاب شدند. حجم نمونه 106 نفر بود که،21 نفر در گروه با نشانه های ADHD و 85 نفر در گروه بدون نشانه های ADHD قرار گرفتند. ابزار پژوهش در این تحقیق شامل پرسشنامه تشخیصی کوتاه اختلال بیش فعالی /کم توجهی بزرگسالان کانرز( (CAARS-S:S، پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (CERQ)، پرسشنامه پذیرش اعتیاد(AAS) و مقیاس استعداد الکل یا می بارگی مک اندرو MAC-R . از آزمون تحلیل واریانس یکطرفه برای آزمون سئوال ها و جهت بررسی رابطه بین متغییر ها از ضریب همبستگی استفاده شد، و با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 21 داده ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد، میان دانشجویان با نشانه های ADHD و بدون این نشانه ها در نمره کلی تنظیم شناختی هیجان تفاوت معناداری وجود ندارد ( 05/0 P>). در متغیر استعداد اعتیاد و راهبرد سرزنش خود و فاجعه آمیز پنداری بین دو گروه تفاوت معناداری وجود دارد (05/0 P<). همچنین بین استعداد به اعتیاد و راهبردهای سرزنش خود و سرزنش دیگران رابطه معنادار وجود دارد .
کلید واژه ها: اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی، تنظیم شناختی هیجان، استعداد اعتیاد.

فصل اول
کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
تنظیم هیجان فرایندی است که از طریق آن افراد، هیجانهای خود را به صورت هشیار یا ناهشیار تعدیل می کنند تا به طور مناسب به تقاضاهای محیطی متنوع پاسخ دهند (تامپسون1،1994 ؛ بارلو2،2007 ؛ مارتین3 و دنیس4،2004؛گروس5، 1998). در زندگی روزمره، افراد همواره راهبردهای منظمی را برای تعدیل شدت و یا نوع تجارب هیجانی خود یا واقعه فراخواننده هیجان به کار می گیرند (دیاموند6 ،آسپینوال7، 2003؛گروس ،1998). تنظیم شناختی هیجان به شیوه شناختی مدیریت و دستکاری ورود اطلاعات فراخواننده هیجان اشاره دارد (اوکسنر8 ، گروس،2004 ) . به عبارت دیگر، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان، به نحوه تفکر افراد پس از بروز یک تجربه منفی یا واقعه آسیب زا برای آنها اطلاق می شود (حسنی و همکاران ،1387). در سالهای اخیر، گارنفسکی و همکاران (2002) ، نه راهبرد متفاوت تنظیم شناختی هیجان را به صورت مفهومی شناسایی کرده اند.
مصرف مواد مخدر در کشور ما سابقه ای دیرینه دارد. از اولین احکام ممنوعیت مصرف تریاک که به 400 سال پیش باز می گردد، روشن می شود که عوارض آن صدها سال است که توجه سیاستمدارن را به خود جلب کرده است(رحیمی موقر ،1384). خوردن تریاک در ایران از دوره صفویه و کشیدن تریاک از زمان قاجاریه معمول گردیده است(تقوی،1363). مصرف هروئین نیز از زمان پهلوی آغاز شده است (همان منبع). وابستگی به تریاک در اواسط سده 19 میلادی شیوع بیشتری داشته ، اما تا اواخر همان سده به عنوان یک مشکل عمده پزشکی مطرح نبوده است (سادوک و سادوک9، 2000 ). آمار مواد مخدر کشف شده درسالهای اخیر نشان دهنده روند رو به رشد آن است (احسان منش و همکاران ،1378) و همچنان مشکل اعتیاد در ایران ادامه دارد . از سوی دیگر میزان مرگ و میر در میان معتادان به مواد اوپیوئیدی 20 برابر بیشتر از افراد غیر معتاد است. مرگ و میر معمولا به علت مسمومیت، عفونت، ایدز، خودکشی و دیگرکشی رخ می دهد (تئودور10، استرن 11، 2000). چون پدیده اعتیاد، ارتباط تنگاتنگی با فرهنگ،اعتقادات مذهبی، شرایط اقتصادی، اجتماعی و پیشینه تاریخی هر کشوری دارد، از این رو تکیه به پژوهش های خارجی چندان مفید نخواهد بود بلکه به بررسیهای منطقه ای و کشوری نیاز اساسی وجود دارد.
بر اساس چهارمین نسخه تجدید نظر شده راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی(DSM-IV-TR)، اختلال کمبود توجه / بیش فعالی (ADHD) با علایمی مانند کمبود توجه و تمرکز، تکانشگری و بیش فعالی مشخص می شود . در این شرایط عملکرد روانی/اجتماعی فرد، یادگیری و شناخت نیز مختل می شود (بیدرمن12 ، فارائون13،2005). این اختلال شایعترین اختلال روانی در کودکان بوده و شیوع آن در جنس مذکر بیشتر از جنس مونث است. در بیشتر مواقع (ADHD) با سایر اختلالات همراه بوده و در 60 درصد موارد، علایم تا دوران بزرگسالی باقی می ماند(کید14،2000؛ فروئلیچ15 و همکاران 2007). اگرچه در سالهای گذشته این باور غلط وجود داشت که این اختلال از سالهای بعد از نوجوانی بهبود می یابد ولی امروز این واقعیت آشکار شده است که این اختلال در بیش از50 تا 75 درصد موارد تا دوران بزرگسالی ادامه خواهد یافت (والندر 16، هوبرت17،1985). تا کنون هیچ عاملی به تنهایی به عنوان علت اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی شناخته نشده است، تصور می شود که این اختلال در نتیجه تعاملات پیچیده بین ژنتیک، محیط و عوامل زیستی می باشد(کلینگ18 و همکاران ،2008).
گرچه در بسیاری از تحقیقات، به ارتباط ADHD و سوء مصرف مواد پرداخته شده و وجود آن نیز ثابت شده است ولی در هیچ پژوهشی به مقایسه گرایش به اعتیاد در افراد داری نشانه های کمبود توجه/ بیش فعالی و بدون نشانه های کمبود توجه/ بیش فعالی پرداخته نشده است. همچنین به نظر می رسد افراد مبتلا به نشانه های کمبود توجه/ بیش فعالی در راهبردهای تنظیم شناختی هیجان نیز دچار مشکل باشند پس بر آن شدیم تا این به مقایسه بپردازیم.

1-2- موضوع پژوهش
مقایسه راهبرد های تنظیم شناختی هیجان و استعداد اعتیاد در دانشجویان دارای نشانه های کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی
Comparison of cognitive emotion regulation strategies and Addiction Prone in university student with and without Attention deficit – hyperactive disorder (ADHD) symptoms
1-3 – بیان مسئله
سا لها پژوهش به نقش مهم تنظیم هیجان در سازش با وقایع تنیدگی زای زندگی وضوح بخشیده است(گرانفسکی19 ، کراییج20، 2006). تنظیم هیجان21 دلالت دارد بر به کار گماشتن افکار و رفتارهایی که در هیجان های آدمی تأثیر می گذارند. هنگامی که انسان ها تنظیم هیجان را به کار می گیرند، چگونگی تجارب و تظاهر هیجان های خود را هم تحت اختیار می گیرند. گمان می شود توانایی تنظیم هیجان خصیصه ای از خصوصیات هوش هیجانی است22 (بارآن23 ، پارکر24، 2000). هیجان ها از دیدی کارکردی تلاش هایی همگرا توسط فرد محسوب می شوند، به منظور ابقاء، تغییر و یا خاتمه دادن به روابط میان فرد و محیط تأثیرگذار گروهی ادعا دارند تنظیم هیجان وابسته به دو سطح است: فرایند تنظیم هیجان و بازده آن .تنظیم هیجان اینگونه تعریف می شود: تنظیم هیجان مبتنی است بر فرایندهای درونی و بیرونی پاسخ دهی در برابر مهار و نظارت، ارزیابی و تعدیل تعاملات هیجانی به خصوص خصایص زودگذر و تند آنها برای به تحقق رسیدن اهداف (تامپسون25، 1994). تنظیم هیجان می تواند آگاهانه یا ناآگاهانه، زودگذر یا دائمی و رفتاری و یا شناختی باشد، تنظیم هیجان رفتاری، نوعی از تنظیم هیجان است که در رفتار آشکار فرد دیده می شود نسبت به تنظیم هیجان شناختی که قابلیت مشاهده ندارد و زودگذر است. تنظیم هیجان موفق همراه با دستاوردهای مثبت می باشد، دستاوردهایی چون رشد صلاحیت های اجتماعی (ایزنبرگ26، 2000)، سلامتی به کارگیرنده تنظیم هیجان و در مقابل، هیجان تنظیم نشده با اشکال برجسته آسیب های روانی همراه است .مثلا گفته شده است که عدم تنظیم هیجان می تواند منادی رفتارهای مشکل آفرینی همچون خشونت باشد(دیلون27 و همکاران، 2007). پژوهش ها نشان داده اند که طبقه قدرتمندی از تنظیم هیجان شامل راههای شناختی اداره اطلاعات هیجانی تحریک کننده است (آسخنر، گروس28، 2005).
اعتیاد یک بیماری جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی29 است که در شکل گیری آن زمینه های پیش اعتیادی متعددی نقش ایفا می کنند. مطالعات نشان داده اند اعتیاد در مصرف کنندگان نیکوتین، الکل و تریاک تنها در بخش کوچکی از جمعیت که به مصرف مزمن مواد می پردازند روی می دهد. به عبارتی این مطالعات سه نکته را نشان می دهند که 1- تمام افرادی که با مواد مخدر مواجه نمی شوند وابسته یا معتاد نمی گردند. 2- مواجه طولانی با مواد مخدر شرط کافی برای اعتیاد نیست. از سوی دیگر برخی اشخاص تنها بعد از چند بار مواجه شدن با مواد معتاد می شوند 3- کسانی که مستعد اعتیاد هستند به مصرف مواد چندگانه تمایل دارند (هیرویی30 ، آگاتسوما31، 2005). نظریه استعداد اعتیاد32 بیان می کند که برخی افراد مستعد اعتیاد هستند و اگر در معرض آن قرار بگیرند معتاد می شوند ولی اگر کسی استعداد نداشته باشد؛ معتاد نمی شود (گندورا و گندورا، 1970).
نتایج پژوهش ها نشان می دهد که واکنش پذیری بالا و استفاده از راهبردهای تنظیم هیجانی منفی بیشتر، از عوامل خطر زا برای سوء مصرف کنندگان مواد است (ابوالقاسمی و همکاران، 1389). همچنین برخورداری از بیماری روانی زمینه ای یکی از عوامل مستعد کننده برای اعتیاد می باشد.
اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) یک اختلال عصبی ارثی شایع است که از کودکی وجود داشته و احتمالا علت آن را کاهش عملکرد سیستم های تولید کننده دوپامین در مغز عنوان می کنند (روزلر33 و همکاران، 2000). بررسی شیوع ADHD و شرح حال افراد مبتلا نشان می دهد که شیوع آن در کودکان 3 تا 10 درصد می باشد که یک سوم تا دو سوم آنها تا بزرگسالی هم مشکلاتشان ادامه پیدا می کند و شیوع ADHD در جمعیت افراد بزرگسال عادی 1 تا 6 درصد تخمین زده می شود (وندر34 و همکاران، 2001). لذا بر خلاف گذشته امروزه اعتقاد برآن است که نشانه های ADHD بعد از بلوغ عمدتاً ادامه پیدا می کند (وندر و همکاران، 2001 ؛ فاگل 35و همکاران، 1995). پژوهش های مختلف نشان داده اند که ADHD خطر سوء مصرف مواد، بزهکاری، زندانی شدن، شکست های شغلی، طلاق و مشکلات ازدواج را افزایش می دهد (فاگل و همکاران، 1995).
با توجه به موارد مذکور سوال اصلی پژوهش این است که آیا راهبرد های تنظیم شناختی هیجان و استعداد اعتیاد در دانشجویان دارای نشانه های اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی تفاوت دارد یا خیر؟
1-4 – ضرورت و اهمیت پژوهش
سوء مصرف مواد موضوعی است که مورد توجه روانشناسان بالینی و روانپزشکان قرار گرفته است چرا که این مسئله دارای عواقب سوء منفی بلند مدت در اقشار مختلف جامعه است. بر اساس گزارش سازمان ملل در سال 2005 ایران بالاتری نسبت معتادان به هروئین و تریاک را در جهان دارد. یکی از عوامل موثر در سوءمصرف کنندگان مواد واکنش پذیری36 است. واکنش پذیری بالا منجر به استفاده از راهبردهای تنظیم هیجانی منفی شده و در نتیجه استفاده از مواد مخدر را افزایش می دهد. افرادی که نمی توانند برانگیختگی های خود را کنترل کنند احتمالاً در معرض سوءمصرف مواد بیشتری هستند (دوران37 و همکاران، 2007). هیجان طلبی38 و واکنش پذیری از خصوصیات افرادی هست که واکنش پذیری بالایی در مقابل رویداد های زندگی از خود نشان می دهند. این دو از عواملی هستند که بر رفتار های مشکل زا و به ویژه مصرف مواد و بزهکاری نقش دارند (بیجرک39 و همکاران، 2004؛ کافی40 و همکاران، 2003). هنگامی که فرد برای مصرف مواد مخدر تحت فشار قرار می گیرد مدیریت موثر هیجان ها خطر سوء مصرف مواد را کاهش می دهد. توانایی مدیریت هیجان ها باعث می شود که فرد در موقعیت هایی که خطر مصرف مواد بالا است از راهبرد های مقابله ای مناسب استفاده کند. افرادی که تنظیم هیجانی بالایی دارند در پیش بینی خواسته های دیگران توانایی بیشتری دارند. آنها فشار های ناخواسته دیگران را درک و هیجان های خود را بهتر مهار می کنند و در نتیجه در برابر مصرف مواد مقاومت بیشتری نشان می دهند(ترینیداد41 ، جانسون42، 2002). مطالعات نشان داده است که دانشجویان مبتلا به ADHD دارای مشکلات تحصیلی بیشتری نسبت به دانشجویان عادی می باشند (پاری43 و همکاران، 1999). همچنین نشان داده شده است که اختلال های همزمان با اختلال ADHD در دانشجویان عبارتند از :اختلالات افسردگی، اختلالات اضطرابی، اختلالات یادگیری، سوء مصرف مواد مخدر و الکل یا هردو، وابستگی، مشکلات قانونی و اختلالات خوردن (پاری و همکاران، 1995). به طور کلی می توان گفت که ADHD موفقیت اجتماعی، تحصیلی و رشد عاطفی دانشجویان دانشگاه ها را تحت تأثیر قرار می دهد (فاگل و همکاران، 1995).
دانشجویان یکی از مهمترین اقشار جامعه می باشند که سلامت جسمی و روانی آنها منجر به سلامت جامعه خواهد شد. بررسی عوامل زمینه ساز گرایش به اعتیاد در دانشجویان می تواند زمینه را برای پیشگیری های اولیه و ثانویه و سیاست گذاری های ملی و آموزشی فراهم سازد. لذا با توجه به اهمیت موضوع، هدف از پژوهش حاضر مقایسه راهبرد های تنظیم شناختی هیجان و استعداد اعتیاد در دانشجویان دارای نشانه های اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی می باشد.
1-5- اهداف پژوهش
هدف اصلی پژوهش حاضر عبارتست از « مقایسه راهبرد های تنظیم شناختی هیجان و استعداد اعتیاد در دانشجویان دارای نشانه های کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی».
اهداف ویژه پژوهش عبارتند از:
– مقایسه راهبرد های تنظیم شناختی هیجان در دانشجویان دارای نشانه های اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی.
– مقایسه استعداد اعتیاد در دانشجویان دارای نشانه های اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی.
1-6- سئوال‌های پژوهش
1- آیا راهبرد های تنظیم شناختی هیجان در دانشجویان دارای نشانه های اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی تفاوت دارد؟
سوالات فرعی مرتبط با سوال اول عبارتند از:
1-1 آیا راهبرد سرزنش خود و فاجعه آمیز پنداری در دانشجویان دارای نشانه های اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی تفاوت دارد؟
1-2 آیا راهبرد کنار آمدن و پذیرش در دانشجویان دارای نشانه های اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی تفاوت دارد؟
1-3 آیا راهبرد مثبت اندیشی در دانشجویان دارای نشانه های اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی تفاوت دارد؟
1-4 آیا راهبرد سرزنش دیگران در دانشجویان دارای نشانه های اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی تفاوت دارد؟
2- آیا استعداد اعتیاد در دانشجویان دارای نشانه های اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی تفاوت دارد؟
3- آیا بین تنظیم شناختی هیجان و استعداد اعتیاد رابطه وجود دارد ؟
1-8- تعریف متغیر های پژوهش (به صورت مفهومی و عملیاتی):
1-8-1 راهبرد های تنظیم شناختی هیجان
تعریف مفهومی: مفهوم کلی تنظیم شناختی هیجان دلالت بر شیوه شناختی دستکاری ورود اطلاعات فراخواننده هیجان دارد ( تامپسون، 2005 ). به عبارت دیگر، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان، به نحوه تفکر افراد پس از بروز یک تجربه منفی یا واقعه آسیب زا برای آنها اطلاق می گردد .
تعریف عملیاتی: منظور نمره ای است که فرد در پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (CERQ) (گارنفسکی و همکاران 2002 ) بدست می آورد.
1-8-2 استعداد اعتیاد
تعریف مفهومی: نظریه استعداد اعتیاد بیان می کند که برخی افراد مستعد اعتیاد هستند و اگر در معرض آن قرار بگیرند معتاد می شوند ولی اگر کسی استعداد نداشته باشد؛ معتاد نمی شود (گندورا و گندورا، 1970).
تعریف عملیاتی: منظور نمره ای است که فرد در مقیاس استعداد اعتیاد (AAS) و مقیاس می بارگی مک اندرو(MAC-R )بدست می آورد.
1-8-3 اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) بزرگسالان:
تعریف مفهومی: اختلال ADHD به عنوان الگوی تکراری بیش فعالی، تکانشگری و بی توجهی توصیف شده است که غالبا شروع آن از هفت سالگی بوده و شدیدتر از آن است که قابل اسناد به رشد طبیعی باشد (انجمن روانپزشکی آمریکا، 2000)
تعریف عملیاتی: منظور نمره ای است که فرد در شاخص بیش فعالی کم توجهی (E) پرسشنامه تشخیصی کوتاه اختلال بیش فعالی – کم توجهی بزرگسالان کانرز44 (CAARS-S:S) بدست می آورد . افرادی که نمرات آنها بالاتر از نقطه برش باشد به عنوان افراد دارای اختلال بیش فعالی- کمبود توجه ADHD در نظر گرفته می شوند.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق

2-1 – مفهوم تنظیم هیجان45
2-1-1 تعریف هیجانات46
هیجان ها داده هایی درونی هستند که بر انگیزه و رفتار اثر می گذارند و در واقع ممکن است مقدم بر شناخت باشند. همچنین داده های تجربی بیان می کنند که هیجان توسط ساختارهای زیرین قشر مخ کنترل می شود و می تواند بر دامنه ای از پردازش های شناختی که شامل سوگیری توجه، سوگیری حافظه و قضاوت و تصمیم گیری است، اثر بگذارد(ولز 47، متیوس48، 1994؛ ویلیامز49، واتس50، مک لود51، متیوس، 1988؛ کلور52 ، پاروت53، 1994). هیجان ها انواع مختلفی دارند؛ از سرخوشی تا تنفر و از وحشت تا ملال گسترده اند(پروین54،1996). یکی از ویژگی های مهم هیجان ها، کیفیت دستوری آ نهاست؛ چیزی که فریجدا55(1986) آن را مهار پیشین56 می نامد؛ بدین معنا که هیجانها می توانند کاری را که در حال انجام آن هستیم متوقف کنند. این ویژگی تنظیم هیجانی را ممکن می سازد.
تنظیم هیجان شامل گسترهای از راهبردهای شناختی و رفتاری هشیار و ناهشیار است که جهت کاهش، حفظ یا افزایش یک هیجان صورت می گیرد( گراس، 2001). تنظیم هیجانی به عنوان فرآیند آغاز، حفظ، تعدیل یا تغییر در بروز، شدت یا استمرار احساس درونی و هیجان مرتبط با فرآیندهای اجتماعی روانی، فیزیکی در به انجام رساندن اهداف فرد تعریف می شود(گراس، 2007).
تنظیم هیجان به عنوان یکی از متغیرهای روانشناختی، مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرارگرفته است (برای مثال گلمن57، 1995 ؛ شاته58 و همکاران، 1998 ؛ مایر59، کاروسو 60، سالووی61، 1999 ). شواهد زیادی نشان می دهند که تنظیم هیجانی با موفقیت یا عدم موفقیت در حوز ه های مختلف زندگی مرتبط است (شاته، مالو62، تورستنسون63، بولار64 ، روک65، 2007؛ جاکوبس66 و همکاران، 2008).تنظیم هیجان نقش مهمی در سازگاری ما با وقایع استر سزای زندگی دارد( آیز نبرگ67، فابس68،2000). هنگامی که فرد با یک موقعیت هیجانی روبرو می شود احساس خوب و خوش بینی برای کنترل هیجان کافی نیست بلکه وی نیاز دارند که در این موقعیت ها بهترین کارکرد شناختی نیز داشته باشد (رضوان،2006). در اصل در تنظیم هیجان به تعامل بهینه ای از شناخت و هیجان جهت مقابله با شرایط منفی نیاز است(آسخنر69، 2005)، زیرا انسان ها با هر چه مواجه می شوند آنرا تفسیر می کنند و تفسیرهای شناختی تعیین کننده واکنش های افراد است. از نظر بک عقاید منفی درباره خود عامل محوری در اختلال افسردگی است و نگرش های منفی بخش اصلی تغییرات خلق محسوب می شوند (جیمنز70 ، گروس71، 2005). از طرفی تغییر در هر کدام از بخش های مختلف عملکرد سیستم های شناختی، از قبیل؛ حافظه، توجه و هوشیاری موجب تغییر خلق می شود . بنابراین نمی توان نقش تنظیم هیجان شناختی را در سازگاری افراد با وقایع استرس زای زندگی نادیده گرفت (گرنفسکی ، کریج72، 2006). در رویکردهای نوین نیز، علت اختلالات هیجانی به نقص در کنترل های شناختی نسبت داده می شود، به طوری که ناتوانی در کنترل هیجان منفی ناشی از وجود افکار و باورهای منفی درباره نگرانی و استفاده از شیوه های ناکارآمد مقابله ای است (ولز73، 2007). سبک های مقابله مشتمل بر کوشش هایی از نوع عملی و درون روانی برای مهار مقتضیات درونی و محیطی و تعارض های میان آنهاست. لذا مفهوم تنظیم هیجان شناختی، به دقت مرتبط با مفهوم مقابله است.( اولاک74، گرانفسکی ، کراییج، 2007) سبک های مقابله در سه بعد: 1- شناختی( با تفکر)2- مداخلات رفتاری و 3- ترکیبی از دو بعد شناختی و رفتاری هیجان را تنظیم می کنند(پارکینسون ، توتردل، 1999). تنظیم هیجان نقش برجسته ای در تحول و حفظ اختلالات هیجانی دارد و حیطه گسترده ای از هوشیار و ناهوشیار فیزیولوژیکی و رفتاری و فرایندهای شناختی را شامل می شود(گروس، 2001 ؛ گروس ، مونوز75، 1995).
نتایج پژوهش ها نشان داده اند که ظرفیت افراد در تنظیم مؤثر هیجا ن ها بر شادمانی روانشناختی، جسمانی و بین فردی تأثیر می گذارد(گروس،1996؛ کلینگر76، 1993؛ ریف77 ، سینگر78، 1996).به عنوان مثال، نشانه های نارسایی تنظیم هیجان در بیش از نیمی از اختلالات محور I و در تمام اختلالات شخصیتی محور II اتفاق می افتد(گروس،1999). شواهد پژوهشی همچنان نشان می دهند که تنظیم مشکل دار 79هیجان ها، نظیر خشم و اضطراب، در بروز مشکلات جسمانی مانند بیماری های قلبی – عروقی و معده ای-روده ای نقش دارند(بگلی80،1994؛ بیری81 ، بیکر82،1993 ). به همین دلیل نیز، راهبردهای تنظیم هیجان موضوع مورد علاقه بسیاری از پژوهشگران، نظریه پردازان و متخصصان بالینی است (گروس، 1998؛ ماهونی83،1995؛ پارکینسون84 ، توتردل85، 1999؛ وستن86 ،1994 ) و درک اثربخشی فردی در تنظیم هیجان و شناسایی عوامل زیربنایی مؤثر در آن امری اساسی به شمار می رود. تنظیم هیجان وجه ذاتی گرایش های پاسخ هیجانی است (آمستادتر87،2008). در واقع، تنظیم هیجان به اعمالی اطلاق می شودکه به منظور تغییر یا تعدیل یک حالت هیجانی به کار می رود. در متون روان شناختی، این مفهوم اغلب به منظور توصیف فرآیند تعدیل عاطفه منفی به کار رفته است. هر چند تنظیم هیجان می تواند در برگیرنده فرایندهای هشیار باشد، الزاماً نیازمند آگاهی88 و راهبردهای آشکار89 نیست (گروس ، مونوز،1995). تنظیم هیجان در مدیریت هیجان ها نقش اساسی ایفا می کند(سارنی90،مومه91 ، کمپوس92 ،1998 ).
تنظیم هیجان شکل خاصی ازخودتنظیمی93 است (تیس94 ، لوسکی95،2000) و به عنوان فرآیندهای بیرونی و درونی دخیل در بازبینی، ارزشیابی و تعدیل ظهور، شدت و طول مدت واکنش های هیجانی تعریف شده است(تامپسون،1994) که در سطوح ناهشیار، نیمه هشیار و هشیار (می یر96 ، سالووی97،1995 ) به کار گرفته می شود.
تنظیم هیجان بیشتر از دو چهارچوب مهم بررسی می شوند که عبارتند از: 1- راهبردهای تنظیم هیجان که قبل از وقوع حادثه یا در آغاز بروز آن فعال می شوند2- راهبردهای تنظیم هیجان که پس از بروز حادثه و یا بعد از شکل گیری هیجان فعال می شوند. راهبردهای تنظیم هیجان که قبل از وقوع حادثه فعال می شوند در کنترل هیجان منفی حوادث نقش مهمی دارند(گروس ،1998)، زیرا موجب تفسیر واقعه به نحوی می شوند که پاسخ های هیجانی منفی را کاهش می دهد.
2- 1-2 تنظیم هیجان شناختی98
تنظیم هیجان شناختی به تمام سبکهای شناختی ، اطلاق می شود که هر فردی از آن به منظور افزایش یا کاهش و یا حفظ هیجان خود استفاده می کند (گروس، 2001). پژوهشها نشان می دهد تفاوتهای افراد در استفاده از سبکهای مختلف تنظیم هیجان شناختی موجب پیامدهای عاطفی، شناختی و اجتماعی مختلفی می شود چنانکه استفاده از سبکهای ارزیابی مجدد با هیجانهای مثبت و عملکردهای میان فردی بهتر و بهزیستی بالا ارتباط دارد(گروس ، جان99، 2003). مفهوم کلی تنظیم شناختی هیجان دلالت بر شیوه شناختی دستکاری ورود اطلاعات فراخواننده هیجان دارد(تامپسون،1991؛ اوکسنر 100،2004 ؛ گروس، 2005 ). به عبارت دیگر، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان، به نحوه تفکر افراد پس از بروز یک تجربه منفی یا واقعه آسیب زا برای آنها اطلاق می گردد .
پژوهش های پیشین نه راهبرد متفاوت تنظیم شناختی هیجان را به صورت مفهومی شناسایی کرده اند که در زیر به آن اشاره شده است .
2- 1-3 نه راهبرد متفاوت تنظیم شناختی هیجان
ملامت خویش101 ، پذیرش102، نشخوارگری103 ، تمرکز مجدد مثبت104 ، تمرکز مجدد بر برنامه ریزی105 ، ارزیابی مجدد مثبت106 ، دیدگاه پذیری107 ، فاجعه انگاری108 و ملامت دیگران109 (گارنفسکی ، کرایج، اسپینهاون110، 2001؛ 2002؛ گارنفسکی و همکاران،2002 ) . شواهد نشان می دهند که راهبردهای شناختی مانند نشخوارگری، مقصردانستن خود و فاجعه انگاری به صورت مثبت با افسردگی و سایرجنبه های آسیب شناختی همبسته می باشد؛ ضمن این که، در راهبردهایی نظیر ارزیابی مجدد مثبت، این همبستگی منفی است (اندرسون111 ، میلر112، ریگر113 ، دیل114 ، سدیکیدس115،1994 ؛ سالیوان116 ، بیشوپ117 ، پیویک118، 1995 ؛کارور 119، شیرر120 ، وینتراوب121، 1989 ؛گارنفسکی، لگرستی122، کرایج، وان دن کومر ، تیردس ،2002 ؛گارنفسکی، تیردس،کرایج، لگرستی، وان دن کومر123، 2003 ).
• سبک های تنظیم هیجان شناختی سازگار شامل 5 زیر مقیاس می باشد و راهبرد های مقابله ای بهنجار محسوب می شوندکه عبارتند از:
1. پذیرش : تفکر با محتوای پذیرش و تسلیم رخداد
2. تمرکز مجدد مثبت: فکر کردن به موضوع لذت بخش و شاد به جای تفکر درباره حادثه واقعی
3. تمرکز مجدد بر برنامه ریزی: فکر کردن درباره مراحل فائق آمدن بر واقعه منفی یا تغییر آن
4. ارزیابی مجدد مثبت: تفکر درباره جنبه های مثبت واقعه یا ارتقا شخصی
5. کنار آمدن با دیدگاه(دیدگاه پذیری): تفکرات مربوط به کم اهمیت بودن واقعه یا تاکید بر نسبیت آن در مقایسه با سایر وقایع.
• سبک های تنظیم هیجان شناختی ناسازگار: این شیوه مقابله شامل چهار زیر مقیاس می باشد و راهبردهای مقابله ای نابهنجار را تشکیل می دهند، که عبارتند از:
1. سرزنش خود: تفکر با محتوای تقصیر دانستن و سرزنش خود
2. نشخوار فکری: اشتغال ذهنی درباره احساسات و تفکرات مرتبط با واقعه منفی
3. فاجعه انگاری: تفکر با محتوای وحشت از حادثه
4. سرزنش دیگری: تفکر با محتوای مقصر دانستن و سرزنش دیگران به خاطر آنچه اتفاق افتاده است (گارانسفکی ، اسپینوون124 ،2001).
به اعتقاد آیسنک 125صفات شخصیتی از آمادگی های ژنتیک ناشی می شوند، هر چند تجلی فردی این آمادگی ها تحت تأثیر(آیسنک، 1994؛ آیسنک ، 1998؛ تاوب126،1998 ). بر اساس ابعاد شخصیتی روانی / فیزیولوژیک آیسنک تفاوت های شخصیتی به تفاوت در واکنش پذیری عاطفی مرتبط می باشد(کاردوم127، هودیک128 /کنزویک،1996 ؛ زلنسکی 129 ، لارسن130، 1999). تأثیر ابعاد شخصیتی آیسنک بر هیجان پذیری در خلال زمان و موقعیت ها پایدار می باشد(کاردوم، هودیک /کنزوویک، 1996). بر اساس ادعای تفاوت های فردی باثبات در واکنش پذیری عاطفی، می توان اذعان داشت که نوع راهبردهای تنظیم هیجان توسط یک فرد و اثربخشی نظم جویانه آنها، وابسته به خصوصیات روانی / فیزیولوژیک شخصیت می باشد. به عبارت دیگر، ممکن است نوع و اثربخشی راهبردهای تنظیم هیجان بر اساس انتخاب فردی، خصوصیات شخصیتی و موقعیت های هیجانی متفاوت باشد.
در بازنگری پژوهشهای تنظیم هیجان، گروس (1999) اشاره نمود که تفاوت های فردی در تعدیل هیجان در هر یک از مراحل تولید هیجان ها مشاهده می شود. برای مثال در خلال مرحله انتخاب موقعیت برون گراها ممکن است بیشتر موقعیت هایی را انتخاب کنند که شانس درگیری اجتماعی داشته باشند(گروس،1999). علی رغم این پیش بینی های نظری، گروس (1999) و کوکونن131 و پولکنین132(1999) اظهار داشتند که درباره تفاوت های فردی در تنظیم هیجان اطلاعات کمی در دست می باشد.
هر چند در زمینه رابطه صفات شخصیتی و حالتهای هیجانی مطالعات متعددی صورت گرفته است، ولی در زمینه بررسی راهبردهای تنظیم هیجان بر اساس ابعاد شخصیتی یافته های پژوهشی اندک می باشد. تاکنون مطالعاتی که گروه های شخصیتی غربال شده و همگن را بر اساس ابعاد برون گرایی و روان نژندی گرایی (درون گرا، برون گرا، نوروزگرا و پایدار هیجانی) از نظر راهبردهای تنظیم شناختی هیجان مورد مطالعه و مقایسه قرار داده باشد در دانش علمی و پژوهشی انگشت شمار و اندک می باشند.

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید